рд╕ीрдзे рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдкрд░ рдЬाрдПं

Power station in hindi

рдкाрд╡рд░ рд╕्рдЯेрд╢рди

рдкाрд╡рд░ рд╕्рдЯेрд╢рди рдкрд░ рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рд▓ोрдб рдХी рднिрди्рдирддा।

рд╕िрд╕्рдЯрдо рд▓ोрдб


• рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХे рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े, рднाрд░ рдХी 5 рд╡्рдпाрдкрдХ рд╢्рд░ेрдгी рд╣ैं:



1. рдШрд░ेрд▓ू

2. рд╡ाрдгिрдЬ्рдпिрдХ

3. рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ

4. рдХृрд╖ि


5. рдЕрди्рдп - рд╕्рдЯ्рд░ीрдЯ рд▓ाрдЗрдЯ, рдЯ्рд░ैрдХ्рд╢рди।

рдШрд░ेрд▓ू:


· рд▓ाрдЗрдЯ्рд╕,

· рдк्рд░рд╢ंрд╕рдХ,

рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдкрдХрд░рдг рдЬैрд╕े рд╣ीрдЯрд░,

· рд░ेрдл्рд░िрдЬрд░ेрдЯрд░, рдПрдпрд░ рдХंрдбीрд╢рдирд░,

· рдоिрдХ्рд╕рд░,

· рдУрд╡рди,

· рдЫोрдЯी рдоोрдЯрд░ рдЖрджि।

1. рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ = 0.7 рд╕े 1.0;

2. рд╡िрд╡िрдзрддा рдХाрд░рдХ = 1.2 рд╕े 1.3;

3. рд▓ोрдб рдлैрдХ्рдЯрд░ = 0.1 рд╕े 0.15

рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ:


рджुрдХाрдиों рдХे рд▓िрдП рд▓ाрдЗрдЯिंрдЧ, рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рд╣ोрд░्рдбिंрдЧ, рдкंрдЦे, рдПрд╕ी рдЖрджि।



1. рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ = 0.9 рд╕े 1.0;

2. рд╡िрд╡िрдзрддा рдХाрд░рдХ = 1.1 рд╕े 1.2;

3. рд▓ोрдб рдлैрдХ्рдЯрд░ = 0.25 рд╕े 0.3

рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ:

рд▓рдШु рдЙрдж्рдпोрдЧ: 0-20kW

рдордз्рдпрдо рдкैрдоाрдиे рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧ: 20-100kW

рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧ: 100kW рд╕े рдКрдкрд░


рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рднाрд░ рдХो рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдоें рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै рдЬो рдкूрд░े рджिрди рдХाрдлी рд╕рдоाрди рд░рд╣рддी рд╣ै।

рднाрд░ी рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП:

1. рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ = 0.85 рд╕े 0.9;

2. рд▓ोрдб рдлैрдХ्рдЯрд░ = 0.7 рд╕े 0.8

рдХृрд╖ि:

рдоोрдЯрд░ рдЪाрд▓िрдд рдкрдо्рдкों рд╕े рд╕िंрдЪाрдИ рдХे рд▓िрдП рдкाрдиी рдХी рдЖрдкूрд░्рддि

1. рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ = 0.9 рд╕े 1;


2. рд╡िрд╡िрдзрддा рдХाрд░рдХ = 1.0 рд╕े 1.5;

3. рд▓ोрдб рдлैрдХ्рдЯрд░ = 0.15 рд╕े 0.25

рдЕрди्рдп рднाрд░:


1) рдеोрдХ рдЖрдкूрд░्рддि,

2) рд╕्рдЯ्рд░ीрдЯ рд▓ाрдЗрдЯ,

3) рдХрд░्рд╖рдг,

4) рд╕рд░рдХाрд░ी рднाрд░


рдЬिрдирдХी рдЕрдкрдиी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं рд╣ैं

рд╕िрд╕्рдЯрдо рд▓ोрдб рд▓рдХ्рд╖рдг


1) рдХрдиेрдХ्рдЯेрдб рд▓ोрдб

2) рдЕрдзिрдХрддрдо рдоांрдЧ


3) рдФрд╕рдд рднाрд░


4) рд▓ोрдб рдлैрдХ्рдЯрд░

5) рд╡िрд╡िрдзрддा рдХाрд░рдХ

6) рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдХ्рд╖рдорддा рдХाрд░рдХ

7) рдкौрдзे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХाрд░рдХ

рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдХ्рд╖рдорддा рдХाрд░рдХ:


рдпрд╣ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдКрд░्рдЬा рдХा рдЕрдзिрдХрддрдо рд╕ंрднрд╡ рдКрд░्рдЬा рд╕े рдЕрдиुрдкाрдд рд╣ै рдЬिрд╕े рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕рдордп рдоें рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।


рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХाрд░рдХ:

рдпрд╣ рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдЙрдд्рдкाрдж рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рдкрди्рди kWh рдХा рдЕрдиुрдкाрдд рдФрд░ рдЙрди рдШंрдЯों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдк्рд░рдЪाрд▓рди рдоें рдеा।

рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХाрд░рдХ = kWh рдоें рд╕्рдЯेрд╢рди рдЙрдд्рдкाрджрди / рд╕ंрдпंрдд्рд░ рдХ्рд╖рдорддा * рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рдШंрдЯे

рдЬрдм рднाрд░ рд╡рдХ्рд░ рдХे рддрдд्рд╡ों рдХो рдЕрд╡рд░ोрд╣ी рдкрд░िрдоाрдг рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

AC (Alternating Current) рдХ्рдпा рд╣ै?

  AC рде्рдпोрд░ी (AC Theory) рд╡िрдж्рдпुрдд рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдп рд╣ै, рдЬो рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा (Electric Current) рдХी рдмрджрд▓рддी рджिрд╢ा рдФрд░ рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдмрджрд▓рддे рдкрд░िрдоाрдг (Magnitude) рдХो рд╕рдордЭрдиे рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдпрд╣ рде्рдпोрд░ी рдоुрдЦ्рдпрддः рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдзाрд░ा (Alternating Current) рдХे рд╕िрдж्рдзांрддों рдФрд░ рдЙрдирдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рддी рд╣ै। AC (Alternating Current) рдХ्рдпा рд╣ै? AC рдпा рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдзाрд░ा рд╡рд╣ рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा рд╣ै, рдЬो рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиी рджिрд╢ा рдФрд░ рдкрд░िрдоाрдг рдХो рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрджрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд, DC (Direct Current) рдоें рдзाрд░ा рдХी рджिрд╢ा рдФрд░ рдкрд░िрдоाрдг рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рддी рд╣ै। AC рдХा рдорд╣рдд्рд╡ AC рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдШрд░ेрд▓ू рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдж्рдпुрдд рд╡िрддрд░рдг рдоें рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕े рдЯ्рд░ांрд╕рдлाрд░्рдорд░ рдХी рдорджрдж рд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЙрдЪ्рдЪ рдпा рдиिрдо्рди рд╡ोрд▓्рдЯेрдЬ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

Concept of alternating electromotive force in Hindi.

рд╡िрдж्рдпुрддрдЪाрд▓िрдд рдмрд▓ (Electromotive Force - EMF) рдХा рдЕрд░्рде рдЙрд╕ рдКрд░्рдЬा рд╕े рд╣ै рдЬो рд╡िрдж्рдпुрдд рд╕्рд░ोрдд рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддि рдЪाрд░्рдЬ рдпूрдиिрдЯ рдкрд░ рдЙрдд्рдкрди्рди рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдмрд▓ рдЪाрд░्рдЬ рдХो рд╕्рд░ोрдд рдХे рднीрддрд░ рдФрд░ рдмाрд╣рд░ी рд╕рд░्рдХिрдЯ рдоें рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрддा рд╣ै। рдмрджрд▓рддी рд╡िрдж्рдпुрддрдЪाрд▓िрдд рдмрд▓  (Alternating Electromotive Force)   рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдмрд▓ рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдмрджрд▓рддा рд░рд╣рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा рднी рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рджिрд╢ा рдФрд░ рдкрд░िрдоाрдг рдоें рдмрджрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдЗрд╕े рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ AC (Alternating Current) рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдмрджрд▓рддी рд╡िрдж्рдпुрддрдЪाрд▓िрдд рдмрд▓ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕्рд░ोрдд : рдмрджрд▓рддी рд╡िрдж्рдпुрддрдЪाрд▓िрдд рдмрд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╡िрдж्рдпुрддрдЬрдиिрдд्рд░ (Generator) рд╣ै, рдЬो рдЪुंрдмрдХीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдХुंрдбрд▓ी рдХो рдШुрдоाрдХрд░ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै। рдл्рд░िрдХ्рд╡ेंрд╕ी : AC рдоें, рдмрд▓ рдФрд░ рдзाрд░ा рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЖрд╡ृрдд्рддि (Frequency) рдкрд░ рдмрджрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै, рдЬो рд╣рд░्рдЯ्рдЬ़ (Hertz) рдоें рдоाрдкी рдЬाрддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рднाрд░рдд рдоें рдШрд░ेрд▓ू рд╡िрдж्рдпुрдд рдЖрдкूрд░्рддि 50 рд╣рд░्рдЯ्рдЬ़ рдХी рдЖрд╡ृрдд्рддि рдкрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। рдлेрдЬ : рдмрджрд▓рддी рд╡िрдж्рдпुрддрдЪाрд▓िрдд рдмрд▓ рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рд╕ाрдЗрди (sine) рддрд░ंрдЧ рдХे рд░ूрдк рдоें рдмрджрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै, рдЬो рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рдиिрд░ंрддрд░ рдЪрдХ्рд░ рдоें рдЖрдЧे-рдкीрдЫे рд╣ोрддी рд░...

Sound and Production of Sound in hindi

Sound Introduction  рд╣рдо рд╣рд░ рд░ोрдЬ рд╡िрднिрди्рди рд╕्рд░ोрддों рдЬैрд╕े рдордиुрд╖्рдп, рдкрдХ्рд╖ी, рдШंрдЯिрдпाँ, рдорд╢ीрдиें, рд╡ाрд╣рди, рдЯेрд▓ीрд╡िрдЬрди, рд░ेрдбिрдпो рдЖрджि рд╕े рдз्рд╡рдиिрдпाँ рд╕ुрдирддे рд╣ैं। рдз्рд╡рдиि рдКрд░्рдЬा рдХा рдПрдХ рд░ूрдк рд╣ै рдЬो рд╣рдоाрд░े рдХाрдиों рдоें рд╕ुрдирдиे рдХी рдЕрдиुрднूрддि рдкैрджा рдХрд░рддी рд╣ै। рдКрд░्рдЬा рдХे рдЕрди्рдп рд░ूрдк рднी рд╣ैं рдЬैрд╕े рдпांрдд्рд░िрдХ рдКрд░्рдЬा, рдк्рд░рдХाрд╢ рдКрд░्рдЬा, рдЖрджि। рд╣рдордиे рдкिрдЫрд▓े рдЕрдз्рдпाрдпों рдоें рдпांрдд्рд░िрдХ рдКрд░्рдЬा рдХे рдмाрд░े рдоें рдмाрдд рдХी рд╣ै। рдЖрдкрдХो рдКрд░्рдЬा рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рдмाрд░े рдоें рдкрдв़ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै,  рдЬिрд╕рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдКрд░्рдЬा рдХो рди рддो рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рди рд╣ी рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд╣рдо рдЗрд╕े рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд░ूрдк рд╕े рджूрд╕рд░े рд░ूрдк рдоें рдмрджрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЬрдм рдЖрдк рддाрд▓ी рдмрдЬाрддे рд╣ैं, рддो рдз्рд╡рдиि рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै। рдХ्рдпा рдЖрдк рдЕрдкрдиी рдКрд░्рдЬा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдП рдмिрдиा рдз्рд╡рдиि рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं? рдз्рд╡рдиि рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдиे рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдКрд░्рдЬा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा? рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╣рдо рд╕ीрдЦेंрдЧे рдХि рдз्рд╡рдиि рдХैрд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдХैрд╕े рдПрдХ рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ंрдЪाрд░िрдд рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рдХाрдиों рдж्рд╡ाрд░ा рдЧ्рд░рд╣рдг рдХी рдЬाрддी рд╣ै।